Tag Archives: Անդրանիկ Վարդանեան

Անդրանիկ Վարդանեան

16/12/2015

Ինձ միշտ թւում էր թէ պէտք է չորս կողմս անձայն լինի որ ես կարողանամ մտքերս հաւաքել եւ բլօգում գրելու, բայց երեւի ինքս ինձ այդքան էլ լաւ չեմ հասկանում։

ահա նստել եմ Մետրոնոմում, որտեղ մէկը դաշնամուր է նուագում, միւս կողմից կինոյի ձայն է, միւս կողմից էլ շալլալաթների* ձայնը, բայց ես աւելի լաւ եմ կարողանում մտածել քան ասենք տանը, անձայն, տաքուկ թեյով կամ ծանր նեսքաֆէով։ ինչեւէ, անցնեմ առաջ։

ինչ էի ուզում ասել, հա, արդէն երկու ամիս (եւ մէկ օր) է ինչ Հայաստանում եմ, մի տեսակ դեռ հաւատս չի գալիս։ օրինակ եթէ շատերի համար երազանքների քաղաքը Լոնդոնն է, Պաղին է, Վենետիկն է, ապա ինձ համար դա Երեւանն է, ու ամբողջ աշխարհը մէկ տեղ, սակայն Հայաստանը մէկ այլ աշխարհ է։ չնայած որ շատ եմ Սիրիան կարօտում, եւրոպական երկրների շատ օրէնքներին նախանձում, բայց հասկանում եմ, որ իրական երազանքները իդէալական չեն լինում, եւ պէտք է աշխատել երազանքների վրայ։

Հայաստանում առաջին խնդիրը որ ունենք (չնայած այդ խնդիրը ամբողջ աշխարհում կայ, տարբեր ձեւերով), դա կրթական համակարգում է, տուեալ դէպքում ինձ հետաքրքրում է երեխաների գիտելիքները ՏՏ ոլորտում։

մենք ահագին աղքատիկ երկրում ենք ապրում, որը գնալով դրսի ճնշումների տակ է ընկնում, ու եթէ մինչ օրս ոչ մէկին չեն «պատժում» որ նա քրաք արած վինդոզ էր քաշել, օֆիս, ապա դա գնալով արդիական թեմայ է լինելու, չնայած որ վինդոզը արդէն անվճար տալիս են, սակայն իր ծրագրերը դեռ ոչ անվճար են եւ ոչ էլ ազատ։

ուրեմն, երեխան դպրոցում սովորում է օգտագործել Վինդոզ ՕՀ, օգտուել Մայքրոսոֆթ Օֆիսից, ապա գնում է եւ համալսարանում սովորում է Մայքրոսոֆթ Վիզուալ Սթուդիո, իսկ յետոյ երբ նա «դուրս է գալիս աշխարհի դէմ», ինքը արդէն չգիտի «իր գրպանը մենեջ» անել, քանի որ մարդը չգիտի որ կայ ազատ ՕՀ-ներ, ազատ ԾԱ-ներ, եւ ազատ կոմպիլյատորներ։

ու եթէ գումարը այս, հենց այս պահին խնդիր չի (դէ ՕՀ-ն ու Վիզուալ Սթուդիոն անվճար տալիս են) ապա ազատութիւնը կրթական համակարգում խնդիր է։

դպրոցում նա պէտք է սովորի, ու եթէ այս պահի օրինակը վերցնենք, երեխաները սովորում են գրել Թուրբո Պասկալով, որը սեփականատիրական կոմպիլյատոր է։

աշակերտը, ենթադրենք գրում է

WriteLn("Բարեւ, Ազատութեան հրապարակ");

բայց նա չի կարող իմանալ, թէ ինչ է կատարւում, նա չի տեսնում իր կոմպիլյատորի կոդը, նա առհասարակ եթէ բան սովորում է, ապա առանց հասկանալու է սովորում։

իսկ ասենք եթէ նա օգտագործեր ազատ կոմպիլյատոր, ասենք Ազատ Պասկալ, ապա կարող է նա կարդալ, ու շատ աւելի բան սովորել։ չէ՞ որ դպրոցի իմաստը դա միասին գիտելիքը կիսուելն է, գիտութիւնը կիսուելն է։

առաջին ափսոս մասը այն է որ դասախօսները շատ առաջ «չեն բռթում» ազատ ծա-ի գաղափարը, իսկ դպրոցի դէպքում էլ մարդիկ ովքեր գրում են գրքերը իրականում նիւթից ահագին հեռու են։

երեւի պէտք է սկսել ազատ գիրք մը գրելով, ասենք վերցնել 7րդ դասարանի գիրքը, ի՞նչ են անցնում, ՄՍ վո՞րդ, ապա լրիւ «թարգմանել» այն ԼիբրէՕֆիս Ռայթերի համար, ու դա անվճար դնել համացանցում, որ բոլորը կարդան ու առաջ գնան։

ու տենց

  • շալալաթ : արաբերէն ջրվէժ = այստեղ շատրուան իմաստով

իրականում սա աւելի շատ իմ նոր գլխարկի մասին է, քան թէ հենց ինքնանկարի (սելֆիի), հը՞, ո՞նց է, սիրո՞ւն է նոր գլխարկս (։

20150714_001

Անդրանիկ Վարդանեան

12/07/2015

Բարի լոյս, այո, այսօր շատ շուտ եմ արթնացել, բայց նոր եմ կարգիչի դէմ նստում։

բայց այսօր չեմ ասի «ձեր մնացած կիրակի օրերից չտարբերուող կիրակի օրը բարի լինի», քանի որ այսօր բոլորիս համար էլ տարբերուող օր է, այսօր վարդավառ է 😉

եթէ հայաստանում լինէի, ապա շատ հաւանական է որ հիմայ ընկերներով Գառնի տաճարի ճանապարհին լինէինք, ինչպէս ամէն տարի։ բայց ես այսօր Հայաստանում նշման մասին չեմ պատմի, մէկ է բոլորս գիտենք այն։ Ճիշտն ասած՝ չէ, ես չգիտեմ թէ Երեւանում ինչպէս են տօնում, միշտ Գառնիում եմ եղել այդ օրերին, այնպէս որ դուք պէտք է ինձ պատմէք դրա մասին 😉

լաւ, ես այսօր պատմելու եմ Սիրիայում, աւելի ճիշտ՝ Հալէպում վարդավառի մասին (։

Նախ ասեմ, որ Հալէպում հայկական համայնքը այնքան հզօր էր, որ այսպիսի տօները մեր կեանքից մի մասն էին կազմում, ի տարբերութիւն ոչ-արաբական-աշխարհում հայկական համայնքների մասին, որտեղ նման տօները, լինի դա կրօնական, ազգային, թէ նախաքրիստոնէական, կարճ ասած՝ մեռնում են ու մոռացւում, շատ մարդիկ նոյնիսկ չգիտեն թէ տօնը ինչի մասին է։ լաւ, դա մի այլ օր կը քննարկենք միասին։

Եթէ Հայաստանում տեսնում ենք թէ բոլոր հայերը միասին վարդավառն են տօնում, իհարկէ մեզ նորմալ է թւում, բայց երբ գնում ես Հալէպ, մանաւանդ նոր գիւղ թաղամասը, կը նկատես որ նոյնիսկ արաբ երեխաներն են հայերի հետ արդէն խաղում, ասես իրենց տօնը լինի, ու մենք բոլորս բալքոնների մէջ աւազան էինք դնում, զինուած սպասում էինք անցորդների, որ ջրենք բոլորին, ու բոլորս էլ ջրում էինք եւ ջրւում։ օտար երկրում, օտար ազգի հետ, օտար պետական կրօն ունեցող ժողովրդի հետ զգալ քեզ այնպէս, ինչպէս քո եղբայրներն են զգում հայրենիքում եւ նոյն ձեւ տօնը նշել, իհարկէ, մենակ Սիրիայի ու Լիբանանի մասին է խօսքը գնում (։

ակումբների մէջ, ու ոչ, խօսքս կլուբ ասուածի մասին չէ ։Ճ մենք ակումբ ասելով նաեւ հասկանում էինք մեր կուսակցութիւնների երիտասարդական միութիւններն ու պատանեկան միութիւնները, ինչպէս նաեւ սկաուտական շարքերի, քայլիկների ու արծւիկների հանդիպումների ժամանակ, միասին նշում էինք վարդավառը կազմակերպելով ջրային խաղեր ։) շատ հաւէս էր, իհարկէ։ չմոռանամ նաեւ ասել կիրակնօրեայ դպրոցների մասին, երբ երեխաները հաւաքւում էին եկեղեցիների մէջ, եւ տօնում։

Մեզ մօտ 10-12 տարեկանից երեխային «քցում» են փողոցը որ աշխատի, մեքենայ սարքել սովորի, ոսկերչութիւն, իմ աշխատանքին որին գնում էի ասում էինք «մկլամջի», կամ այսպէս ասած՝ քար քցող, ոսկու վրայ քար էի դնում, մի խօսքով։ մի օր պէտք էր ոսկին տանէի մեր ուարշէից՝ արհեստանոցից, ուրիշի մօտ, ճանապարհին գնում էի, մէկ էլ՝ ԲՈՒՄ, մէկը մի թոյլ ջուր լցրեց վրաս ։ՃՃ մի երեխայ էր, ծիծաղեցի ու գնացի։ տարայ եւ հասցրեցի ոսկին տիրոջը, եւ երբ հետ էի գալիս, ԿՐԿԻՆ անգամ, ՆՈ3Ն տեղը, նոյն տղան ու էլի ՇՐԽ, մի հատ էլ վրաս լցրեց ։ՃՃ այ այն ժամանակ շատ խնդացի ։Պ

հաւէս էր իհարկէ, բայց շատ եմ նեղւում որ տեսնում եմ, ասենք Ռուսաստանի սփիւռում, մեռած համայնքների վիճակը, ԱՄՆ-ներում չգիտեմ ինչպէս են, բայց Սիրիայում եթէ մի գիւղում կար 2 հայ ընտանիք, ապա անպայման տօնում էին միասին ցանկացած տօն։

ու տենց, ձեզ էլ ցանկանում եմ բարի աստղային ջրային պատերազմներ ։Ճ

անկապ ապրելու մասին

Ես այսօր հասկացայ, որ ես պարտուել եմ, ես այսօր հասկացայ որ ես իրականից երեւակայական աշխարհում եմ ապրում, ու ուրիշներին էլ տանում էի այդ աշխարհ։ այդ աշխարհում ոչ մէկ շոու օֆֆ չի անում, ոչ մէկ սուտ չի խօսում՝ բոլորը անկեղծ են, այդ աշխարհում մարդիկ ուրախ են լինում, գնում են դասի, քանի որ ուզում են մի բան սովորել, գնում են աշխատանքի քանի որ իրենց սիրած գործն է, ու ազատ ժամանակ իրենց սիրած հոբիներով են զբաղւում, որը պարզւում է թէ այդքան էլ հոբի չէ, այլ արդէն հաբբիթ է, սովորութիւն։ բայց այդ ուտոպիան գոյութիւն չունի։

 

քանի որ մարդիկ կարծում են թէ այդ աշխարհում դու ոչ թէ չես ուզում շոու օֆֆ անել, այլ ուղղակի բան չունես շոու օֆֆելու։ ոչ թէ կարծում են թէ սուտ չես խօսում ու անկեղծ ես, այլ կարծում են թէ այնքան պրոֆեսիոնալ սուտ խօսող ես, որ կարող ես դիմացինին համոզել թէ դու անկեղծ ես։ ոչ թէ կարծում են թէ քո գիտելիքը կիսում ես քանի որ կարծում ես sharing rocks! այլ ամէն մի արածիդ վրայ կասկածում են, սկսում են անուն թեգ կպցնել։

բայց դու դիմանում ես, ամիսներով, տարիներով, ինչքան էլ քեզ օտար զգաս աշխարհում՝ դիմանում ես։

յետոյ հասկանում ես թէ ամենամօտ մարդիկ քեզ իրականում քեզ չեն էլ ճանաչում, ծանօթները՝ սխալ կարծիք ունեն, ու քեզ ոչ մէկ չի հաւանում։ ու նոյնիսկ դու քեզ չես հաւանում, ու հասկանում ես թէ մեռել պարտուել ես։ ու արդէն չգիտես, պայքարես, թէ ոչ։

գալիս է մի ժամանակ երբ գիշերները թաքուն լացում ես, ու դա սկսում է գիշերից ցերեկ վարագուել, ու սկսում ես նախ ցերեկը, մենակ զուգարանում լացել, յետոյ սկսում ես հեձանիւդ քշել ու լացել, որ ոչ մէկ չլսի ու չնկատի, բայց դա էլ չի անցնում, չի օգնում։ սկսում ես կոդ գրել սիրած գործովդ զբաղուել, որ ցրուես՝ չի լինում, չսիրածն ես փորձում՝ աւելի ես վատանում։

ու հանկարծ դու չիմանաս, թէ այն մարդկանցից, ում ուզում էիր տանել իրեն քո աշխարհ՝ լացում է. սկսում ես իր հետ լացել, կամ էլ ցրել միջաւայրը ու իրեն recompile դուխ ես տալիս, ճիշտ է՝ գիտես որ քո աշխարհ չի գայ, քեզ էլ չի ընդունի, բայց ասում ես՝ լաւ գոնէ էս աշխարհում իրեն լաւ զգայ, քան թէ իմ պատկերացրածում՝ վատ, ու լաւ ես անում, ուրախացնում ես։

բայց երբ դու ես տխրում, ոչ մէկ նոյնիսկ չի էլ զգում թէ ինչպէս ես մի նկարում թաքցնում քո արցունքները։ փորձում ես փոխուել՝ չաղանալ, նիհարել, մազերդ երկարացնել, կտրել, ծրագրաւորման լեզուդ փոխել, ՕՀդ փոխել, ոչ մի բան չի օգնում, փորձում ես քեզ փոխել՝ բողոքում են թէ փոխուել ես։

ու վերջում, ամէն օր, գրում ես լացելով, ու ջնջում, ու գրում, ու լացում, ու ջնջում, ու…

ասանկ բաներ

Ասք Արաբների եւ Արաբերէնի մասին

Ի՞նչ անել, որ մնալ մինչեւ առաւօտուայ հինգ անց կէս արթուն, ու գրել մի գրառում որ քանի շաբաթ է ուզում ես գրել. ուտել նարինջ եւ խմել երկու բաժակ սուրճ (։ լաւ անցնեմ բուն թեմային։

Շատերը ինձ գիտեն որպէս Սիրիահայ, լաւ, իրականում բոլորը ինձ գիտեն ոչ իմ ինչ/ով լինելու համար, այլ աւելի շատ քանի որ ես Սուրիահայ եմ (։ չնայած շա՜տ քչերը գիտեն, որ իրականում Հայաստանում եմ ծնուել, յետոյ մօտ 2 տարեկանում գնացել ենք Սիրիայ )) բայց այսօր իմ մասին չեմ գրելու (։

Սիրիայում, իհարկէ, խօսում էինք Արաբերէն, էինք՝ երկրի ժողովրդի մասին է խօսքը, թէ չէ հայերս, իհարկէ, ի տարբերութիւն եւրոպայի եւ ռուսաստանի սփիւռքին՝ ամէն տեղ խօսում ենք հայերէն։

Սիրիայում արաբ ընկերներ շատ չեմ ունեցել, բայց շփուել եմ շատ, արաբերէնս էլ շատ լաւ է, բայց իմ ամբողջ աշխարհայեացքը փոխուեց արաբների մասին երբ ես եկայ Եւրոպա։

Սիրիայում իմ բոլոր ոչ-հայ ընկերներին ասում էի արաբ, դէ հիմայ արաբերէն ենք խօսում, չէ՞, ասում եմ արաբ։ երբ եկայ Եւրոպա, ոչ մէկ միւսին արաբ չէր ասում, չէ, մոռացանք դա, էլ արաբ ազգ չկայ ժողովուրդ։

ընկերոջս հարցնում եմ «Ձեր հանրակացարանում արաբներ կա՞ն», «այսի՞նքն արաբ, հա, արաբախօսներ կան, Սիրիացի, Եգիպտացի, ու ոնց որ Պաղեստինցի»։

կը ներէք բայց պէտք է ասեմ՝ ես էշացել էի ։) բոլորը նոյն ազգն են ախր՝ արաբ են, բայց ընդամէնը քաղաքական բաժանումի պատճառով, այսօր մէկը միւսին ասում է Սիրիացի, Լիբանանցի, Սաուդիացի։

հիմայ մենք էլ ասում ենք մասիվցի, կամ բանգլադեշցի, Սփիւռքահայերս շատ լաւ գիտեն թէ ասենք ով է Սասունցի, Վանեցի, Ալաշկերտցի եւ այլն ։Ճ բայց սա զուտ տարածքային բաժանումներ են, բայց բոլորս էլ գիտենք, չէ՞, որ մենք ազգութեամբ Հայ ենք։ իսկ իրենց՝ արաբների մօտ դա վերացել է։

Ովքեր չգիտեն արաբների մասին, ուրեմն համաշխարհային առաջին պատերազմի ժամանակ, բաժանուեցին քաղաքական մասերի, յետոյ երկրորդ պատերազմից յետոյ մեծ մասը ստացաւ անկախութիւն, իհարկէ ցոյցեր կազմակերպելով եւ երթեր անելով զինեալ պայքարով։ Օրինակ Սիրիան, Լիբանանը, եւ այլն։

փաստօրէն 100 տարում, իրենք արդէն մոռացել են իրենց ազգութիւնը։ դեռ աւելի վատն էլ կայ. Եւրոպացիք տարբեր ազգեր են՝ իտալացի, իսպանացի, գերմանացի, բոլորն էլ տարբեր են, բայց հանգիստ մտնում են իրար երկիր, անգամ վիզա պէտք չէ, ոչ մէկ բան պէտք չէ։ իսկ Արաբական երկրներում, պէտք է գնալ եւ ստանալ վիզա։ միայն 2 երկրներ կան որ կարող են մարդիկ գնալ գալ, առանց անձնագրի նոյնիսկ, ուղղակի սոցքարդով, դրանք Սիրիան ու Լիբանան էին։

այսինքն՝ արաբը, Սիրիայի քաղաքացին, եւ արաբը, լիբիայի քաղաքացին, իրար երկրներ գնալու համար պէտք է քաղաքական որոշումով գնան, վիզայով։

Իսկ արաբերէ՞նը, դա էլ է փաստօրէն վտանգի տակ, դէ մենք ունենք չունեն, մի հատ հայերէն վիկիպեդիա ունենք, բնական է մի հատ էլ պէտք է լինի Արաբերէն, չէ՞։ բա չէ, երկու հատ կայ, մէկը արաբերէն վիկին է, միւսը Եգիպտերէն։ ձեռ է՞ք առնում, նոյն լեզուն ա, բայց չէ, մի հատ պէտք է իրենց «բարբառով» լինի։

կարճ ասած՝ ահա թէ ինչու պէտք է մարդիկ հասկանան թէ ԼՂՀ-ն դա նոյն Հայաստանն է, թէ չէ մի 40 տարի յետոյ իմ թոռնիկը կը գնայ մեր հարեւան պետութիւն երեւի վիզայով, ինչու չէ նաեւ, գնայ դեսպանատուն, հարցնեն՝ բա ղարաբաղցի բարեկամից հրաւէր ունէ՞ք (։

մի քիչ խառն եմ գրել, կը ներէք։ ուղղակի ցաւում եմ, ցաւում եմ թէ ինչպէս է ԱՄՆ՞-ը քաղաքականութիւնը բաժանում ազգերին, յետոյ էլ խօսում միասնութիւնից։ ստիպում որ իրար քրֆեն, մէկի լրատուականը ծախուի միւսին, իրար վրայ հաքերային հարցակումներ անեն, ասեն «բա ես սիրիացի եմ, դու սաուդիացի», երբ բոլորը մօտ 5000 տարի արաբ են եղել ու կան, արաբերէն են խօսում բոլորով, բայց 100 տարեկան չեղած երկրով արդէն մոռանում իրենց ինքնութեան մասին։

ցաւոտ բայց տենց։

Անդրանիկ Վարդանեան

05/04/2015

Մէկ… երկու… երեք… Չորս… … … … քանի՞ ընկեր գնաց, քանիսի՞ն կորցրի … … … … քսան չորս … … … քսան եր… … … քանի՞սը մնացին։

Անդրանիկ Վարդանեան

29/03/2015

Ես գիտեմ որ ես վատն եմ, պէտք չի կայ ինծի ամէն անգամ յիշեցնել։

Ասք Պաչկա Սիգարետի մասին

Յա սիժու ի սմատրյու վ չուժոյե նեբը իզ չուժովա ակնա
ի նե վիժու նի ադնոյ զնակոմայ զվեզդի
յա խադիլ պա ֆսեմ դառոգամ, ի տուդա ի սյուդա
աբեռնուլսյա՝ ի նե սմոգ ռազգլիդեծ սլեդի

նո յեսլի յեսծ վ կառմանե պաչկա սիգարետ
զնաչիտ ֆսյո նե տակ ուշ պլոխը նա սեվոդնիշնի ձեն
ի բիլետ նա սամալյոտ ս սերեբիստիմ կռիլոմ
շտո, վզլետայա, աստավլյաետ զեմլե լիշ ծեն

ի նիկտո նե խածել բիծ վինավատիմ բեզ վինա
ի նեկտո նե խածել ռուկամի ժառ ռազգրեբած
ա բեզ մուզիկի նա միռու սմերծ նե կռասնա
ա բեզ մուզիկի նե խոչեցա պռապադած

նո յեսլի վ կառմանե պաչկա սիգարետ
զնաչիտ ֆսյո նե տակ ուշ պլոխա նա սեվոդնիշնի ձեն
ի բիլետ նա սամալյոտ ս սերեբրիստիմ կռիլոմ
շտո վզլետայետ աստավլյաետ զեմլե լիշ ծեն

նո յեսլի վ կառմանե պաչկա սիգարետ
զնաչիտ ֆսյո նե տակ ուշ պլոխա նա սեվոդնիշնի ձեն
ի բիլետ նա սամալյոտ ս սերեբրիստիմ կռիլոմ
շտո վզլետայետ աստավլյաետ զեմլե լիշ ծեն

Ու մի գուցէ հարց տաք՝ «է բայց ընչի՞», քանի որ ես չգիտեմ Ռուսերէն, բայց այս երգը լաւն է, դրա համար էլ թարգմանութիւնը կատարեց ընկերուհիս՝ Շուշանիկս, որ երգեմ։ ընկերուհի ունեմ, աշխարհը չունի։

ու տենց։

Ասք արտայայտուելու մասին

Լինում են, չէ՞, դէպքեր, որ ասենք՝ մարդ չի կարողանում արտայայտուի։

Ես դրա համար շատ լաւ լուծում եմ գտել, լաւ, գոնէ ինձ համար։ Մի շատ փիս բնաւորութիւն ունեմ չաթուելուց. Երկար բարակ գրում եմ, միտքս գրում եմ ինչպէս որ կայ, ասենք՝ փիդջինի գրելու տեղը լցւում է (ու ինձ մօտ ես դիֆոլթից աւելացրել եմ մի քանի տող), իսկ վերջում՝ Ctrl + A ապա ← A.K.A սպանում եմ ինձ նամակս

Ժամանակին մի հատ Talk անունով ծրագիր կար, ինքը չաթուելու համար էր, բայց ոչ թէ պէտք է գրես քո նամակը ու յետոյ սեղմես ↲ , այլ՝ ինչ մուտքագրում ես ինքը միւսի մօտ ցոյց է տալիս։

Մի պահ պատկերացրէք դա։ Դա նման է որ դիմացի մարդու ուղեղը կարդաս, անգամ սիրտը։ Դա նման է նրան, որ, ասենք՝ եթէ մէկը Ձեզ ասի գրի ես սիրում եմ քեզ, ու դուք էլ էդ մարդուն էք սիրում, բայց չէք կարողանում պատասխանել, ոնց որ շոքի մէջ լինէք, բայց գրում էք չաթում Ախր ես էլ քե՜զ, ու յանկարծ ↲ սեղմելու տեղ սեղմում եւ պահում էք ← կոճակը… ուշ է… ինքը արդէն տեսաւ։ Ինքը անգամ տեսաւ որ ջնջում էք։ Ինքը արդէն վիրաւորուեց։

Ինչո՞ւ ենք բարդացնում մեր զգացումները, չեմ հասկանում, ճիշտն ասած՝ էս նոյն հարցը ինքս ինձ եմ տալիս, ու մէկ է՝ չեմ հասկանում։

Կարօտե՞լ ես՝ զանգիր։
Սիրում ես՝ ասա։

Ու եկէք այսուհետ Անդրանիկութիւն անկապութիւն չանենք, այլ լինենք Պինգուինների նման։

Սակայն հարցը միայն սիրոյ մասին չէ։ Օրինակ շատերը քաշւում են նոյնիսկ իրենց մտերիմներից, թէ՞ մենակ ես եմ տենց, շատերը ծնողներից։ Ու ամենավատը երբ մարդ ասենք՝ ես ինքն իրենից է քաշւում։

Ու տենց։

Հայաստանում ապրելու մասին

Երբ ես նոր էի եկել Հայաստան, դեռ 16 տարեկան էի, գնում էի աւագ դպրոց, ու ամէն առաւօտ ես նստում էի երթուղային, հիմնականում համար 44-ի երթուղայինը, այդ ժամանակ այն դեռ աւտօբուս չէր, ու շատ մարդիկ էին նստում այն, չնայած որ ես բարձրանում էի ՀԱԹ-ից Մալաթիա, սակայն մի քանի րոպէի ընթացքում արդէն մարդիկ թափւում էին պատուհաններից։

Նախ պատմեմ առաջին օրուաս մասին. գնացի դասի, երեքշաբթի օր էր, ծանօթանում էի նոր դասարանցիներիս հետ, ովքեր ինձ շատ սիրով դիմաւորեցին, ճիշտ է, այսօր զբաղուած լինելու պատճառով չեմ կարողանում շատ շփուել իրենց հետ, ճիշտն ասած՝ ոչ էլ ծնողներիս հետ եմ կարողանում նորմալ շփուել, սակայն դասարանցիներս շատ մեծ դեռ ունեն իմ կեանքում, իրենց շնորհիւ ես կարողացայ ինտեգրուել Հայաստանեան միջավայրին։

Դասը աւարտեց, տղերքը ինձ ճամփեցին կանգառ… ես այնքան ուրախ էի, որ նրանք ինձ բացատրեցին, թէ ինչպէս օգտուեմ երթուղայինից, իմ տեղն էլ հաշիւը ստացան, ու վարորդին ասեցին, թէ որտեղ պէտք է իջնեմ, ու իջայ մեր կանգառում եւ ուրախ-ուրախ գնացի տուն։

Սա միայն սկիզբն էր։ Յաջորդ օրը, բնականաբար, պէտք էր որ կրկին նստէի, սակայն այս անգամ գնայի դասի… նստեցի, հասայ կանգառ, եւ խնդրեցի վարորդին, որ պահի… նա պահեց, իսկ երբ ես ձեռքս մօտեցրեցի, որ 100 դրամը տամ, նա մերժեց, ասելով՝ իջիր ախփար, իջիր…

Եւ այդպէս շարունակ մի քանի ամիս, քանի որ ես նոր էի, աւելին՝ ես վատ վիճակում էի գտնուում՝ պատերազմից էի եկել, ու ամենակարեւորը՝ եկել էի հայրենիք, իսկ Հայրենիքիցս մարդիկ փախնում են, իսկ ես գալիս եմ Հայրենիք… շատերը զարմանում էին, թէ ինչու էինք գալիս Հայաստան եւ ոչ թէ գնում Եւրոպա, ասելով՝ թէ այնտեղ մարդկանց օգնում է կառավարութիւնը… Այո՛, կառավարութիւնը օգնում է, բա յետո՞յ ի՞նչխ էք… իսկ մարդի՞կ… Եւրոպայում հայր ու զաւակ իրար չեն օգնում, քոյր ու եղբայր, ուր մնաց անծանօթները իրար։

Իսկ իմ Հայրենիքում, ես հասկանում եմ ինձ, մարդիկ հասկանում են ինձ, ազգակիցներս հասկանում են ինձ, ինձ էլ ի՞նչ է պէտք… աշխատա՞նք։

Աշխատանք էր պէտք մի շրջանով ինձ, եւ ես աշխատեցի որպէս մատուցող, այն էլ Զուարթնոց օդանաւակայանում, մօտ երկու ու կէս ամիս, առաջին ամիս ու կէսը շատ լաւ էր, ի դէպ՝ ես հիմնականում գիշերներն էի աշխատում… ինչո՞ւ… ուրեմն՝ գիշերը ժամը իննից աշխատում էի մինչեւ առաւօտ ժամը իննը, որ յետոյ գնամ տուն ու քնեմ Ամերիկեան համալսարան դասի, ու գնում էի մի քանի ժամ էլ դասի… դասի ժամանակ էլ լա՜ւ քնում էի։ Այնքան լաւ էի քնում, որ մի անգամ ընկերներս իմ համար դաս չէին արել, որ ես չ’արթնանամ ու որ ես դասը չփախցնեմ։ Իսկ երբ չէի քնում դասի ժամանակ, իհարկէ, քնում էի երթուղայինի մէջ՝ համար 21 երթուղայինի to be more exact… Հիմնականում հենց վարորդի կողքն էլ նստում-քնում էի… ու յայտնուում էի վերջին կանգառում, ու քայլելով հետ էի իջնում մեր տուն։ Լաւ ա շատ հեռու չէր։

Մի անգամ վարորդը ինձ հարցրեց, թէ ինչու եմ այսքան քնքուշ քնկոտ, ես էլ իրեն պատմեցի իմ աշխատանքի ու դասի մասին… ու էլի քնեցի ։ՃՃ

Ճիշտն ասած՝ ես բան չէի սպասում, սակայն սխալ դուրս եկայ… ամէն անգամ երբ քնում էի, ինքը ինձ արթնացնում էր մեր տան կանգառի մօտ, նոյնիսկ ես քանի անգամ քնաթաթախ էի եւ մոռացել էի վճարել 100 դրամը, իսկ ինքը՝ չթողեց վճարեմ… Նա արդէն գիտեր, որ ես դրսից եմ եկել, ու ասեց, թէ նա ցանկանում է ինձ օգնել, որ միասին կարողանանք ապրել մեր երկրում։ Ասում էր՝ վերջապէս մարդ, ով ցանկանում է ապրել ՀՀում։

Հայաստանը մի գուցէ ամենալաւ երկիրը չէ ապրելու, սակայն որպէս Հայ, ոչ թէ միայն ամենալաւ տեղն է, այլեւ միակ տեղը։

Ասանկ բաներ։